استاندارد ISO 18553:2025 جدیدترین ویرایش از روش بینالمللی ارزیابی پراکنش ذرات دوده یا رنگدانه در محصولات پلیاولفینی است.
در محصولات پلیمری، به ویژه لولهها و اتصالات پلیاتیلنی، از دوده یا رنگدانه برای دو هدف اصلی استفاده میشود:
- شناسایی محصول در کاربردهای مختلف
- محافظت از پلیمر در برابر تخریب ناشی از اشعه فرابنفش (UV)
پراکنش صحیح ذرات دوده یا رنگدانه در زمینه پلیمر برای حفظ خواص فیزیکی، مکانیکی و محافظتی محصول حیاتی است. پراکنش نامناسب میتواند منجر به کاهش عمر مفید، تمرکز تنش و شکست زودرس شود. علاوه بر این، پراکنش صحیح میتواند نشاندهنده توزیع مناسب آنتیاکسیدانها و پایدارکنندههای UV نیز باشد.
این آزمون برای موارد زیر قابل انجام است :
- محصولات نهایی : لولهها و اتصالات پلیاولفینی
- مواد اولیه : کامپاندها و گرانولها
- میزان دوده : کمتر از ۳٪ وزنی
- میزان رنگدانه : کمتر از ۵٪ وزنی
۱. آمادهسازی نمونهها
- تهیه شش نمونه از گرانول، ورق قالبگیریشده یا خروجی دستگاه تعیین شاخص جریان مذاب (MFR)
- ضخامت نمونه براساس موارد زیر تعیین میشود :
۲۰±۵ میکرومتر برای مواد سیاه (حاوی دوده)
۴۰±۱۰ میکرومتر برای مواد رنگی - مساحت حداقل ۱۲.۵ میلیمتر مربع برای هر نمونه
۲. بررسی میکروسکوپی
- بررسی نمونهها با میکروسکوپ نوری و بزرگنمایی مناسب
- اندازهگیری بزرگترین بعد هر ذره و کلوخه
- درجهبندی ذرات بر اساس جدول گروهبندی اندازه (پیوست A استاندارد)
۳. ارزیابی ظاهری
- مقایسه تصویر نمونه با عکسهای مرجع استاندارد (پیوست B)
- درجهبندی ظاهری از A1 (بهترین) تا E (ضعیفترین)
نتایج
- درجه پراکنش : میانگین حسابی درجه شش نمونه، گردشده تا یک رقم اعشار (به سمت بالا)
- رتبه ظاهری : تعیین رتبه کلی بر اساس جدول ترکیبی (پیوست A)
مهمترین تغییرات در ویرایش ۲۰۲۵ نسبت به نسخه ۲۰۰۲
۱. تغییر در روش آمادهسازی نمونه
۲. گسترش دامنه نمونهگیری برای مواد اولیه
۳. دستورالعمل دقیقتر برای محصولات نهایی
۴. حذف بزرگنمایی ثابت
۵. ارزیابی دقیقتر ظاهری
۶. هشدار در مورد تفاوت نتایج